Geografie

Het vasteland van Schotland beslaat ongeveer een derde van de totale landmassa van Groot-Brittannië, dat ten noordwesten van Continentaal Europa ligt. De totale oppervlakte van het land is 78.772 km². De enige landgrens die Schotland heeft, is met Engeland en is 96 kilometer lang en loopt van de rivier de Tweed aan de oostkust tot de Solway Firth aan de westkust. Ten westen van Schotland ligt de Atlantische Oceaan en ten oosten de Noordzee. Ierland ligt op slechts 30 kilometer van het Kintyre schiereiland verwijderd terwijl Noorwegen 305 kilometer naar het oosten ligt en de Faeröer 270 kilometer naar het noorden.

De huidige grenzen van Schotland zijn grotendeels tot stand gekomen bij het Verdrag van York uit 1237 tussen Schotland en het Koninkrijk Engeland en het Verdrag van Perth uit 1266 tussen Schotland en Noorwegen. Uitzonderingen hierbij zijn het eiland Man dat in de veertiende eeuw werd verloren aan Engeland en tegenwoordig een Brits Kroonbezit is; de Orkney- en Shetlandeilanden die in 1472 van Noorwegen werden overgenomen en Berwick-upon-Tweed dat in 1482 door de Engelsen werd veroverd.

Het geografisch middelpunt van Schotland ligt een paar kilometer van het dorpje Newtonmore in Badenoch. Met 1344 meter boven zeeniveau is de top van Ben Nevis het hoogste punt van het land, terwijl de rivier de Tay met 190 kilometer de langste rivier is.

Geologie en geomorfologie

Gedurende de ijstijden in het Pleistoceen was Schotland in zijn geheel bedekt door een ijskap en het landschap is aanzienlijk veranderd door de ijskappen. Vanuit een geologisch oogpunt bestaat het land uit drie verschillende gebieden:

Hooglanden

De Hooglanden liggen ten noorden en westen van de Highland Boundary Fault die loopt van Arran tot Stonehaven. Dit gedeelte van Schotland is voornamelijk opgebouwd uit oud gesteente uit het Cambrium en Precambrium tijdperk die naar boven werden gedrukt tijdens de Caledonische orogenese. Het wordt doorsneden door stollingsgesteente van een recentere periode waarvan de overblijfselen de huidige gebergten als de Cairngorms en de Cuillins vormen. Een belangrijke uitzondering op hierboven zijn de lagen van Old Red Sandstone bij de kust van de Moray Firth die talloze fossielen herbergen. De Schotse Hooglanden zijn over het algemeen bergachtig en de grootste hoogtes van de Britse Eilanden zijn er te vinden.

Eilanden

Schotland heeft meer dan 790 eilanden die in vier hoofdgroepen worden onderverdeeld: Shetlandeilanden, Orkney-eilanden, de Binnen-Hebriden en de Buiten-Hebriden.

Central Lowlands

De Central Lowlands zijn een riftvallei die vooral uit formaties uit het Paleozoïcum bestaat. Veel van de sedimenten hebben een belangrijke economische waarde aangezien hier de kolen en ijzer uit de grond werd gehaald die de Industriële revolutie in Schotland mogelijk hebben gemaakt. In het verleden was er ook vulkanisme in dit gebied te vinden, Arthur's Seat in Edinburgh is een overblijfsel van zo'n vulkaan. Dit gebied is relatief gezien laag gelegen hoewel heuvels als de Ochils en Campsie Fells vlakbij liggen.

Steden

De tien grootste steden in Schotland zijn:

Meren

Er zijn talloze zoetwatermeren in Schotland waaronder Loch Lomond en Loch Ness.